Lista Nut Bazy w Perfumach DIY – Przewodnik po Zapachach Podstawy

Tworzenie perfum w warunkach domowych (ang. DIY – do it yourself) może być niezwykle fascynującą przygodą. Wybierając odpowiednie składniki, zwłaszcza te o bardzo niskiej lotności – czyli tzw. „nuty bazy” – zyskujemy kontrolę nad finalnym charakterem zapachu. To właśnie one sprawiają, że woń perfum utrzymuje się na skórze przez długie godziny i nadaje kompozycji głębi oraz trwałości. Warto pamiętać, że do własnych eksperymentów perfumeryjnych świetnie nadają się surowce naturalne, takie jak olejki eteryczne czy absoluty. Poniżej znajdziesz usystematyzowaną listę nut bazy w perfumach. Każdą z nich przypisano do (co najmniej) jednej z głównych kategorii zapachowych – tak, by łatwiej było Ci zaplanować aromatyczny skład własnych perfum.

1. Nuty aldehydowe (Aldehydy)

Aldehydy, choć nie zawsze kojarzone z „bazą”, bywają obecne w kompozycjach o przedłużonym działaniu. Wnoszą one nieco metalicznej, świeżej, czasem słodkawo-syntetycznej aury, dzięki której zapachy zyskują ciekawe, długotrwałe tło.

Aldehyd cynamonowy

• Grupa olfaktoryczna: aldehydy
  • Charakterystyka: Aldehyd ten może być pozyskiwany syntetycznie lub ze składników naturalnych – występuje w korze cynamonowej i w paczuli. Jest to nuta o woni cynamonu – pachnie niezwykle aromatycznie, ciepło, korzennie, ze słodkawymi akcentami. Utrzymuje się przez długi czas po aplikacji.
• Nazwy alternatywne: cinnamaldehyde, cinnamic aldehyde, cynamal, trans-cinnamaldehyde

Aldehyd decylowy

• Grupa olfaktoryczna: aldehydy
  • Charakterystyka: Aldehyd decylowy pachnie niezwykle cytrusowo, łącząc w sobie tony kwaskowate i słodkie z elementami charakterystycznej goryczki. Najbliżej mu do nuty pomarańczy. Jest wyczuwalny przez dłuższy czas.
• Nazwy alternatywne: aprinaldehyde, decanal, decyl aldehyde, dekanal

2. Nuty zwierzęce

Czym byłaby lista nut bazy w perfumach bez zwierzęcych akcentów, które często kojarzą się z intensywnymi aromatami piżma, cywetu czy ambry. Mają one za zadanie nadawać kompozycji zmysłowej głębi i nieoczywistego „pazura”. W dzisiejszych czasach z powodów etycznych i ekologicznych najczęściej sięga się po ich syntetyczne bądź roślinne zamienniki.

Ambra

• Grupa olfaktoryczna: zwierzęca
  • Charakterystyka: Nuta ta reprezentuje składniki pochodzenia zwierzęcego. Jest to efekt uboczny żerowania kaszalotów. Poddana obróbce ambra zaczyna wydzielać ciekawy, niesamowicie trwały zapach, który nosi słodko-gorzkie znamiona Orientu z lekkim odcieniem morskim. Jest cenionym afrodyzjakiem. Jednak z powodów ekologicznych (kaszalotom grozi wymarcie) trzeba ją zastąpić składnikami chemicznymi lub roślinnymi zamiennikami (np. labdanum, eterycznym olejkiem z nasion hibiskusa).
• Nazwy alternatywne: amber, ambergris, Ambergris Tincture, kaszalot, kaszalot spermacetowy, Physeter macrocephalus

Białe piżmo

• Grupa olfaktoryczna: zwierzęca
  • Charakterystyka: Nuta o zapachu piżma może być uzyskiwana syntetycznie w warunkach laboratoryjnych. Jej woń jest ciężka, chwilami przytłaczająca, słodko-pudrowa, z intrygującymi nutami afrodyzjaku. Budzi też skojarzenia z mydłem i czystością. Brak mu jednak tej zwierzęcej zadziorności. Białe piżmo cechuje się bardzo niską lotnością, więc zapach jest wyczuwalny przez bardzo długi czas.
• Nazwy alternatywne: piżmo syntetyczne, synthetic musk, white musk

Hyraceum

• Grupa olfaktoryczna: tytoniowo-skórzana, zwierzęca
  • Charakterystyka: Hyraceum to wysuszone na kamień odchody góralków skalnych (Procavia capensis). W nucie tej można rozpoznać różne wonie zwierzęce, w tym piżmo i kastoreum, a także nuty przypominające składniki pochodzenia roślinnego – oud i tytoń. Hyraceum cechuje się niezwykle niską lotnością cząsteczek, więc jego zapach jest wyczuwalny przez bardzo długi czas.
• Nazwy alternatywne: czarny kamień, góralek skalny, hyrax, kamień Afryki, Procavia capensis, rock hyrax

Kastoreum

• Grupa olfaktoryczna: tytoniowo-skórzana, zwierzęca
  • Charakterystyka: Kastoreum to zapach, jaki wydzielają gruczoły skórne niektórych gatunków bobrów. Uzyskuje się go przez macerację wyciętych gruczołów osobników. Nuta ta pachnie zmysłowo – zwierzęco i piżmowo, z lekką sugestią wyprawionej skóry i futra. Woń aktywuje się dosyć późno, lecz można ją wyczuwać przez długie godziny.
• Nazwy alternatywne: bóbr kanadyjski, bóbr zwyczajny, Castor canadensis, Castor fiber, castoreum, strój bobrowy

Nasiona hibiskusa

• Grupa olfaktoryczna: zwierzęca
  • Charakterystyka: Olej tłoczony z nasion hibiskusa jest bogatym źródłem trwałych substancji zapachowych, które mogą imitować zapach ambry. Nie jest to dokładna kopia, gdyż brakuje jej tej zwierzęcej ostrości, lecz poprawna alternatywa wobec znikomej dostępności oryginału.
• Nazwy alternatywne: hibiscus, ketmia, olejek z nasion hibiskusa

Piżmo

• Grupa olfaktoryczna: zwierzęca
  • Charakterystyka: Ten ekstremalnie rzadki składnik pozyskiwany jest z wysuszonych gruczołów różnych gatunków piżmowców, piżmaków oraz innych zwierząt (większość z nich objęta jest jednak ścisłą ochroną). Pachnie czystością, choć nie jest to ostra świeżość, a sugestia pudru. Zapach jest zmysłowy, ciężki, otulający, słodkawy. W tle wyczuwa się mocne zwierzęce nuty. Uważany jest za afrodyzjak. Piżmo cechuje się niezwykle niską lotnością, więc składniki zapachu uwalniają się powoli.
• Nazwy alternatywne: Moschus, musk, piżmowiec

Piżmo cywety afrykańskiej

• Grupa olfaktoryczna: tytoniowo-skórzana, zwierzęca
  • Charakterystyka: Cywet to rodzaj piżma. Pozyskuje się go z wysuszonych gruczołów cywety afrykańskiej. Zapach można określić jako ostry, zwierzęcy, z nutami charakterystycznymi dla kota. Przełamują go tony słodkie i jakby balsamiczne. Woń zaczyna być wyczuwalna późno, lecz jest zaskakująco trwała.
• Nazwy alternatywne: civet musk, cybet, cywet, Viverra civetta extract, zibeth, zibetum

3. Nuty drzewne

Bazowe składniki o drzewnym aromacie wnoszą do perfum stabilizujące, ciepłe i często nieco balsamiczne tło. Często łączą się znakomicie z akcentami żywicznymi, tworząc pełne głębi, dymne lub orientalne kompozycje.

Balsam peruwiański

• Grupa olfaktoryczna: drzewna
  • Charakterystyka: Nutę tę otrzymuje się z żywicy wypływającej z pękniętej kory woniawca balsamowego. Jego zapach jest słodko-korzenny z dominującym akcentem żywicy, cynamonu i wanilii. Balsam peruwiański jako składnik perfumeryjny jest niezwykle trwały. Od balsamu tolutańskiego różni się składem i zapachem.
• Nazwy alternatywne: Balsam of Peru, balsam Peru, Balsamum peruvianum, Peru balsam

Balsam tolutański

• Grupa olfaktoryczna: drzewna
  • Charakterystyka: Balsam Tolu, podobnie jak peruwiański, otrzymuje się z żywicy woniawca balsamowego. Pachnie ciepło, korzennie, z delikatną sugestią wanilii i kwaskowości. Nuta ta zaczyna ulatniać się późno, lecz wydziela zapach bardzo długo.
• Nazwy alternatywne: balsam Tolu, Balsamum tolutanum, opobalsam, opobalsamum, Tolu balsam

Drzewo sandałowe

• Grupa olfaktoryczna: drzewna
  • Charakterystyka: Nutę drzewa sandałowego uzyskuje się w toku destylacji parą wodną jego drewna. Pachnie zmysłowo – ciepło, żywicznie, z lekkimi aromatami słodyczy. Ma też status afrodyzjaku. Woń tej nuty jest niezwykle trwała.
• Nazwy alternatywne: olejek z sandałowca, sandalwood , sandałowiec, Santalum, Santalum album

Gaharu buaya

• Grupa olfaktoryczna: drzewna, tytoniowo-skórzana
  • Charakterystyka: Gaharu buaya to niezainfekowane grzybem drewno agarowe. Pozyskiwana z niego nuta nie przypomina jednak zapachem oudu, choć również jest cenionym i trwałym surowcem perfumeryjnym. Jej głęboka woń przypomina bowiem wyprawioną skórę. Dodaje się jej również do syntetycznych mieszanek, które mają zastąpić oud, by wzbogacić ich zapach.
• Nazwy alternatywne: Aquilaria, buaya, gaharu

Olibanum

• Grupa olfaktoryczna: drzewna, cytrusowa
  • Charakterystyka: Olibanum to żywica pozyskiwana z kadzidłowca. Jako składnik perfumeryjny cechuje się ożywczym aromatem drewna i żywicy, a także wyraźnymi cytrynowymi tonami. Niska lotność tej nuty sprawia, że zapach jest wyczuwalny przez niezwykle długi czas.
• Nazwy alternatywne: Boswellia, frankincense, kadzidłowiec, żywica kadzidłowca

Oud

• Grupa olfaktoryczna: drzewna
  • Charakterystyka: Ta niezwykła substancja to unikalna mieszanka olejków eterycznych, jakimi niektóre gatunki drzew agarowych zwalczają infekcje towarzyszące uszkodzeniu pnia. Po aplikacji oud zmienia swój zapach, pozwalając wyczuć tony balsamiczne, korzenne, kwiatowe, cytrusowe, a nawet zwierzęce i tytoniowo-skórzane. Woń tej nuty jest wyjątkowo trwała za sprawą niskiej lotności jej składników.
• Nazwy alternatywne: agarwood, algua, aloes, aloeswood, Aquilaria, drewno agarowe, eaglewood

Styraks

• Grupa olfaktoryczna: drzewna, tytoniowo-skórzana
  • Charakterystyka: Surowcem dla uzyskania tej nuty zapachowej jest poddawana ekstrakcji i rafinacji żywica styraka. Jej aromat jest kwiatowy i korzenno-słodki z dominującym akcentem wanilii i skóry. Woń zaczyna być wyczuwalna późno, lecz jest wyjątkowo trwała.
• Nazwy alternatywne: benzoes, benzoin, benzoin resin, styrak, styrax, styrax balsam, żywica benzoesowa, żywica styraka

4. Nuty fougère

Fougère (z franc. „paproć”) to kategoria zapachowa oparta zwykle na połączeniu lawendy, mchu, kumaryny i nut drzewnych. W bazie perfum odpowiada za miękkie, lekko ziołowe i nieco „zielone” zakończenie, nadając kompozycji elegancki i wytworny wydźwięk.